Trước sự bùng nổ ngày càng mạnh mẽ và thay đổi nhanh chóng của công nghệ, để có thể bắt kịp xu hướng mọi cá nhân đều phải trang bị cho mình năng lực số nhằm thích ứng nhanh. Vậy Năng lực số là gì và cần trang bị những kỹ năng kiến thức như thế nào, hãy cùng GLS tìm hiểu 6 nhóm năng lực số quan trọng cho mọi nhân sự làm việc trong thời đại số.

1. Năng lực số: Định nghĩa đầy đủ theo bối cảnh chuyển đổi số hiện nay

Khái niệm năng lực số (Digital Competency) không chỉ đơn thuần là biết sử dụng máy tính, lướt web hay dùng mạng xã hội. Đó là tổng hòa các kiến thức, kỹ năng, thái độ và hành vi giúp cá nhân và tổ chức thích ứng, tương tác hiệu quả, giải quyết vấn đề và sáng tạo trong môi trường số.

Theo Khung Năng lực Số của Ủy ban Châu Âu (DigComp) – một trong những khung tham chiếu được công nhận rộng rãi nhất trên thế giới – Năng lực số được định nghĩa là “tổng hợp kiến thức, kỹ năng và thái độ được yêu cầu khi sử dụng CNTT và truyền thông (ICT) cũng như các hệ thống thiết bị kỹ thuật số để giải quyết các vấn đề, giao tiếp, quản lý thông tin, và tạo nội dung một cách an toàn và có đạo đức.”

Năng lực số là khả năng sử dụng công nghệ, phân tích thông tin và thích ứng nhanh với các công cụ số trong công việc. Đây là năng lực thiết yếu để bất kỳ nhân sự nào cũng có thể làm việc hiệu quả trong môi trường kinh doanh hiện nay.

2. Khung năng lực số hiện nay: 5 nhóm cốt lõi

Theo nhiều khung tham chiếu quốc tế như của UNESCO ( 6 nhóm), của Hội đồng ĐH Úc CAUL (3 phương diện) và của Ủy ban Châu Âu (5 nhóm) năng lực số thường được chia thành các nhóm chính như sau:

• Thông tin và Dữ liệu: Tìm kiếm, lọc, đánh giá và quản lý thông tin, dữ liệu và nội dung số.

• Giao tiếp và Cộng tác Số: Tương tác, chia sẻ thông tin, cộng tác thông qua các công nghệ số, quản lý danh tính số.

• Sáng tạo Nội dung Số: Phát triển, tích hợp, chỉnh sửa nội dung số mới; áp dụng bản quyền và giấy phép.

• An toàn an ninh mạng: Bảo vệ thiết bị, dữ liệu cá nhân, sức khỏe thể chất và tâm lý, cũng như bảo vệ môi trường.

• Giải quyết vấn đề: Xác định nhu cầu và giải quyết các vấn đề kỹ thuật; sử dụng công nghệ số một cách sáng tạo.

Tại Việt Nam, đầu năm 2025 Bộ GD-ĐT cũng đã ban hành Quy định Khung năng lực số cho người học để làm cơ sở xây dựng chương trình đào tạo phù hợp từ đó kiến tạo nên những công dân số toàn cầu. Khung này bao gồm 6 miền năng lực với 24 năng lực thành phần, được áp dụng trong hệ thống giáo dục quốc dân từ ngày 11/3/2025. Giữa năm 2025 Bộ KH-CN ban hành Khung kỹ năng số cơ bản dành cho cán bộ công chức theo 5 nhóm và yêu cầu cần đạt như bảng sau:

Năng lực số đã trở nên vô cùng quan trọng với mọi người trong xã hội hiện nay không phân biệt bất cứ độ tuổi ngành nghề nào vì chúng ta đang sống trong xã hội số, chính phủ số cũng được từng bước hoàn thiện để đáp ứng. 

3. Làm thế nào để phát triển & duy trì năng lực số cá nhân

Không ngừng học hỏi: tự học, tham gia các khóa học, bồi dưỡng — không chỉ kỹ thuật mà cả tư duy & kiến thức số. Luôn tích cực luyện kỹ năng thực hành ứng dụng công cụ số khi thực hiện công việc thực tế, tập thói quen thay thế các tác vụ lỗi thời thủ công mặc dù vẫn ra cùng kết quả nhưng hiệu suất rất khác biệt. Duy trì văn hoá làm việc số: kỷ luật, bảo mật và sử dụng công nghệ hiệu quả. Luôn cập nhật — vì công nghệ & môi trường số thay đổi nhanh; người có năng lực số luôn phải adapt & nâng cấp.

Bạn có thể tham khảo Một số kỹ năng dễ dàng tiếp cận và bắt đầu ngay trên hành trang gia tăng kiến thức năng lực số cho bản thân như Phân tích dữ liệu và trực quan hóa, Ứng dụng công cụ AI, Bảo mật & an toàn thông tin, Tự động hóa với AI Automation…..

4. Tầm Quan Trọng Của Năng Lực Số Trong Kỷ Nguyên Mới

• Đối với cá nhân: Năng lực số giúp nâng cao năng suất, mở rộng cơ hội nghề nghiệp, và tiếp cận các dịch vụ thiết yếu (y tế, giáo dục) hiệu quả hơn.

• Đối với tổ chức/doanh nghiệp: Đội ngũ có năng lực số mạnh là nền tảng để triển khai chuyển đổi số thành công, nâng cao khả năng cạnh tranh, và đổi mới mô hình kinh doanh.

• Đối với Chính phủ (Liên hệ với nguồn tham khảo): Việc phát triển năng lực số cho đội ngũ công chức là yếu tố then chốt để xây dựng Chính phủ số, nâng cao chất lượng dịch vụ công và tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước.

“Năng lực số” là chìa khóa để cá nhân và tổ chức không chỉ tồn tại — mà phát triển vượt bật trong kỷ nguyên công nghệ & dữ liệu.
Hãy bắt đầu với việc đánh giá năng lực hiện tại, rồi lên kế hoạch học tập & rèn luyện — nếu cần, chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ bạn xây dựng khung năng lực số phù hợp.

(Admin tổng hợp)